Graniczna kontrola produktów – zmiana przepisów z dniem 16 września

Zaostrzenie definicji artykułu zafałszowanego (Art. 3 pkt 10)

Wprowadzono istotne zmiany w definicji artykułu rolno-spożywczego zafałszowanego. Za zafałszowany uznaje się produkt, którego oznakowanie zawiera niezgodną z prawdą nazwę bądź niezgodne z prawdą dane w zakresie:

• • składu lub pochodzenia,
  • terminu przydatności do spożycia lub daty minimalnej trwałości,
  • zawartości netto lub klasy jakości handlowej,
  • odmiany lub typu handlowego.

Wszelkie niezgodności w tym zakresie, które w istotny sposób naruszają interesy konsumentów finalnych, będą bezpośrednio kwalifikowane jako zafałszowanie, co wiąże się z najsurowszymi karami administracyjnymi.

Nowe definicje: „sprzedaż na odległość” oraz „handlowiec” (Art. 3)

• Handlowiec (pkt 9a): wprowadzono definicję handlowca bezpośrednio powiązaną z unijnym rozporządzeniem wykonawczym 2023/2430, regulującym sektor owoców, warzyw oraz bananów.
• Sprzedaż na odległość (pkt 12): zaktualizowano pojęcie sprzedaży na odległość (m.in. sprzedaż internetowa, wysyłkowa) w oparciu o unijne rozporządzenie kontrolne 2017/625.

Centralny Rejestr Podmiotów w formacie elektronicznym (Art. 12a)

Główny Inspektor IJHARS będzie prowadził nowoczesny, elektroniczny Centralny Rejestr podmiotów działających na rynku artykułów rolno-spożywczych.

• Gromadzone dane: rejestr będzie zawierał informacje o zgłoszeniach działalności (podjęcie, zmiana lub zaprzestanie działalności musi być zgłoszone w ciągu 7 dni, a nie jak dotychczas 14 dni), przeprowadzonych kontrolach, zaleceniach pokontrolnych z ostatnich 5 lat oraz nałożonych karach (w tym PESEL/nr dokumentu sprawcy).
• Ochrona danych i dostęp: dane są zabezpieczone przed osobami trzecimi, ale dostęp do nich posiadają m.in. sądy, prokuratura, Policja oraz organy KAS. Dane osobowe są przetwarzane przez 5 lat od dnia wykreślenia podmiotu z rejestru.

Objęcie pełnym nadzorem sektora owoców i warzyw

• Uchylenie wyłączenia (Art. 2 pkt 5): usunięto przepis wyłączający jakość handlową owoców i warzyw w zakresie uregulowanym przepisami UE, co oznacza pełne wdrożenie tych kontroli do prawa krajowego.
• Nowe kompetencje (Art. 17e): Wojewódzki Inspektor staje się organem właściwym do przeprowadzania kontroli zgodności oraz wydawania decyzji i zezwoleń (np. dla handlowców uprawnionych do stosowania własnych świadectw zgodności). Decyzje o niezgodności (orzeczenia) podlegają natychmiastowemu wykonaniu.

Procedura „zakupu kontrolnego” przy sprzedaży na odległość (Art. 39a)

• Uregulowano procedurę kontroli sprzedaży internetowej, która rozpoczyna się od anonimowego zakupu kontrolnego przez pracownika Inspekcji.
• Legitymacja i upoważnienie są okazywane kontrolowanemu dopiero po dostarczeniu towaru, w terminie 7 dni od zakupu (lub od otrzymania wyników badań, jeśli próbka została im poddana).

Postępowanie wyjaśniające bez kontroli fizycznej (Rozdział 4b)

• Wprowadzono możliwość wszczęcia przez Wojewódzkiego Inspektora szybkiego postępowania wyjaśniającego (trwającego maksymalnie 30 dni) w przypadku podejrzenia naruszenia zasad udostępniania informacji o jakości handlowej (np. fałszywych oznaczeń w sklepach online czy reklamach).
• Postępowanie to może zostać wszczęte bez uprzedniej fizycznej kontroli w zakładzie. Kończy się ono decyzją nakazującą zaniechanie naruszeń (np. nakazaniem zmiany treści lub usunięcia informacji).

Finansowanie i zwrot kosztów badań laboratoryjnych (Art. 32)

• Podmioty wnioskujące o przeprowadzenie badań lub podmioty kontrolowane, u których wykazano niezgodności, są zobowiązane do zwrotu kosztów badań laboratoryjnych w terminie 7 dni od wezwania.
• Z obowiązku tego zwolnione są sądy i prokuratura w ramach postępowań karnych.

System surowszych kar za powtórne naruszenie i nowe sankcje (Art. 40a i 40b)

• Recydywa (Art. 40a ust. 3): wprowadzono przepis stanowiący, że ponowne wprowadzenie do obrotu produktu tego samego rodzaju z tą samą wadą skutkuje nałożeniem kary podwyższonej o sumę kar nałożonych za tę wadę w okresie poprzedzającym.
• Kary dla handlowców (Art. 40a ust. 1): wprowadzono wysokie kary pieniężne (do dwudziestokrotnego przeciętnego wynagrodzenia) m.in. za brak wymaganych faktur/dokumentów towarzyszących, zawieranie w nich niepełnych danych lub wprowadzanie do obrotu towarów niezgodnych z wydanym orzeczeniem.