Systemy magazynowania – rodzaje, zastosowanie i jak wybrać odpowiedni system?

Systemy magazynowania to wszystkie rozwiązania, które decydują o tym, jak towar jest przechowywany, oznaczany i odnajdywany w magazynie – od regałów i sposobu składowania, po oprogramowanie WMS. Dobrze dobrany system pozwala zmieścić więcej towaru na tej samej powierzchni, skrócić czas kompletacji i ograniczyć liczbę błędów. W artykule wyjaśniamy, jakie są rodzaje systemów magazynowych i jak wybrać rozwiązanie dopasowane do asortymentu.

Czym są systemy magazynowania?

Pojęcie systemu magazynowego obejmuje dwa uzupełniające się elementy. Pierwszy to infrastruktura fizyczna: regały, antresole, pojemniki, palety i urządzenia transportu wewnętrznego. Drugi to system informatyczny, który zarządza lokalizacjami, stanami i przepływem towaru. Dopiero połączenie obu warstw daje magazyn, który jest jednocześnie pojemny, szybki i przewidywalny.

Wybór systemu zależy przede wszystkim od rodzaju towaru, liczby indeksów (SKU), rotacji produktów, wysokości hali oraz tego, czy magazyn obsługuje głównie całe palety, czy pojedyncze sztuki zamówień.

Rodzaje systemów magazynowania – rozwiązania statyczne

Systemy statyczne to takie, w których regały są nieruchome, a towar pobiera się bezpośrednio z miejsca składowania. Należą do nich:

• składowanie blokowe – palety ustawiane bezpośrednio na posadzce, jedna na drugiej; rozwiązanie tanie, ale wymagające towaru o niewielkiej liczbie indeksów i odpornych opakowaniach,
• regały paletowe rzędowe – najpopularniejszy system, zapewniający bezpośredni dostęp do każdej palety; sprawdza się przy dużej liczbie różnych produktów,
• regały wjezdne (drive-in, drive-through) – wózek wjeżdża w głąb regału, co pozwala składować wiele palet tego samego towaru na małej powierzchni,
• regały półkowe – do drobnych towarów i kompletacji ręcznej, typowe w magazynach e-commerce,
• regały wspornikowe – do towarów długich, np. profili, rur czy desek,
• antresole – dodatkowe poziomy magazynu, które pozwalają wykorzystać wysokość hali bez jej rozbudowy.

Systemy dynamiczne i automatyczne

W systemach dynamicznych towar lub regał się przemieszcza, co zwiększa gęstość składowania albo przyspiesza obsługę:

• regały przepływowe – palety lub kartony przesuwają się grawitacyjnie po rolkach od strony załadunku do strony pobrania, co wymusza rotację FIFO,
• regały wypychane (push-back) – kolejne palety wpychane są w głąb kanału, a pobierane od frontu, zgodnie z zasadą LIFO,
• regały przesuwne – regały na wózkach jezdnych rozsuwa się tylko tam, gdzie potrzebny jest dostęp, co ogranicza liczbę korytarzy,
• systemy satelitarne (shuttle) – wózek satelitarny transportuje palety w kanałach regałowych bez wjeżdżania w nie wózkiem widłowym,
• magazyny automatyczne (AS/RS) i windy magazynowe – układnice i automatyczne moduły same dostarczają towar do stanowiska pracownika; wymagają dużej inwestycji, ale sprawdzają się przy wysokiej rotacji i dużej liczbie drobnych pozycji.

Oprogramowanie WMS i zasady składowania

System WMS (Warehouse Management System) to „mózg” magazynu. Przypisuje lokalizacje, prowadzi stany w czasie rzeczywistym, wyznacza ścieżki kompletacji i pozwala śledzić partie oraz daty ważności. Dzięki czytnikom kodów kreskowych każdy ruch towaru jest rejestrowany, a inwentaryzacja trwa krócej i jest dokładniejsza.

Na efektywność magazynu wpływa też przyjęta strategia składowania:

• FIFO (first in, first out) – najpierw wydawany jest towar, który najwcześniej trafił do magazynu,
• FEFO (first expired, first out) – najpierw wydawany jest towar z najkrótszą datą ważności; kluczowe przy żywności, kosmetykach czy piwie,
• LIFO (last in, first out) – stosowane przy towarach, które się nie starzeją, np. materiałach budowlanych,
• analiza ABC – produkty o najwyższej rotacji umieszcza się najbliżej strefy wydań,
• lokalizacje stałe lub dynamiczne – towar ma przypisane miejsce albo WMS wskazuje dowolną wolną lokalizację, co lepiej wykorzystuje przestrzeń.

Jak dobrać system magazynowy?

Przed wyborem rozwiązania warto przeanalizować kilka czynników:

• rodzaj i wymiary towaru oraz sposób jego pakowania (palety, kartony, sztuki),
• liczbę indeksów i ich rotację – przy wielu SKU ważny jest bezpośredni dostęp, przy kilku szybko rotujących – gęstość składowania,
• wymagania dotyczące warunków przechowywania, np. temperatury czy ochrony przed światłem,
• park maszynowy i szerokość korytarzy,
• planowany wzrost sprzedaży i sezonowość,
• wymogi bezpieczeństwa – regały powinny być regularnie kontrolowane, a norma PN-EN 15635 zaleca przeglądy przez kompetentną osobę co najmniej raz na 12 miesięcy.

Dla wielu firm, zwłaszcza w e-commerce, bardziej opłacalne od budowy własnego magazynu jest powierzenie składowania operatorowi logistycznemu, który ma już gotową infrastrukturę, system WMS i doświadczony zespół.

Podsumowanie

Systemy magazynowania to połączenie odpowiednio dobranych regałów, sposobu składowania i oprogramowania WMS. Nie istnieje jedno uniwersalne rozwiązanie – regały paletowe sprawdzą się przy szerokim asortymencie, systemy przepływowe przy towarach wymagających rotacji FIFO, a regały półkowe i antresole w magazynach e-commerce. Najważniejsze jest dopasowanie systemu do towaru i skali działalności.

Jeżeli szukają Państwo magazynu dla swoich produktów lub chcą zlecić obsługę zamówień, zapraszamy do kontaktu z zespołem logistiko.pl. Oferujemy magazynowanie towarów z systemem WMS, kompletację zamówień oraz kompleksową obsługę logistyczną dla e-commerce.